Al jaren ben ik gefascineerd door Puma Punku. Voor mij is het een van de bijzonderste bouwwerken die we ooit op aarde hebben gevonden. En eerlijk is eerlijk: we weten nog steeds niet goed wat het is.

Wat ligt daar eigenlijk?

Puma Punku ligt in het westen van Bolivia, op zo’n 3.850 meter hoogte. Officieel is het rond het jaar 536 gebouwd. Wat mij zo raakt, zijn de stenen. Sommige platen van rood zandsteen wegen tussen de 130 en 180 ton. Dan zijn er de beroemde H-blokken van vulkaansteen, met supergladde vlakken en hoeken van precies 90 graden. Hoe maak je dat met simpel gereedschap?

De gewone uitleg

Archeologen denken dat de zandsteen uit een groeve op zo’n 10 kilometer afstand kwam en de vulkaansteen van zo’n 90 kilometer verderop, bij het Titicacameer. Volgens hen gingen de stenen met rieten boten over het water en werden ze daarna met touwen en hellingen verder gesleept.

Was het misschien een soort beton?

Onderzoeker Joseph Davidovits en zijn team vonden organisch materiaal in de vulkaansteen. Dat verwacht je normaal niet in vulkanisch gesteente. Volgens hen goten de bouwers een natte steenmassa in mallen, die daarna hard werd.

Het idee van Land of Chem: een stroomstation

Onlangs zag ik aflevering 187 van Land of Chem, gepresenteerd door Jeffrey Drum. Hij komt met een uitleg die ik nog nooit had gehoord: Puma Punku was volgens hem een soort stroomstation. Klik op de afbeelding hieronder om de hele video op YouTube te bekijken.

Hoe komt hij daarop? Eerst kijkt hij naar de omgeving. Er is veel water, want het Titicacameer ligt vlakbij, en er ligt een uitgedoofde vulkaan in de buurt. Ook ziet hij een heuvel op precies 5.300 meter van de Akapana-piramide. Volgens hem is dat een patroon dat hij bij meer oude bouwwerken vindt, bij heuvels die onweer zouden aantrekken.

Dan de stenen. De H-blokken zijn van vulkaansteen, en die kan sterk magnetisch worden als de bliksem erin slaat. Drum vergelijkt de H-blokken daarom met de kern van een transformator, een apparaat dat stroom sterker of zwakker maakt. De kleine gaatjes en groeven zouden voor metalen draden zijn geweest. De metalen klemmen tussen de stenen zouden alles aan elkaar hebben gekoppeld als één groot stroomnetwerk. Die stroom kwam volgens hem uit twee bronnen: de bliksem en natuurlijke stroompjes in de aarde.

Volgens hem had het bouwwerk drie delen. Deel 1 was het stroomstation zelf. Deel 2 had misschien kamers voor geluid. Deel 3 was volgens hem misschien een soort chemische fabriek. Van de delen 2 en 3 is bijna niets meer over.

Het mooiste vind ik zijn idee over de fundering van klei en zandsteen. Die geleidt beter stroom als ze nat is. Als een vulkaan wakker wordt, duwt het opstijgende magma het grondwater omhoog en verandert de stroom in de grond. Het stroomstation zou dat merken en zo een uitbarsting kunnen aankondigen, misschien zelfs met geluid. Puma Punku als waarschuwingssysteem dus.

Hij denkt ook dat het bouwwerk veel ouder is dan gezegd wordt, zo’n 17.000 jaar voor Christus, op basis van de stand van de sterren.

Een eerlijke kanttekening

Drum geeft zelf toe dat Puma Punku bijna helemaal kapot is, en dat hij zijn idee bedenkt door terug te redeneren. Testen kan dus niet. Voor zover ik weet zijn er ook geen draden of spoelen gevonden, en een transformator heeft die wel nodig. Archeologen zien de metalen klemmen als gewone verbindingen om stenen vast te houden, en Puma Punku als tempelcomplex. Het is dus een bijzondere theorie, maar zonder bewijs.

Wat denk jij? Tempel, stroomstation of iets wat we nog niet begrijpen?