De Ware Wereld

Btw op boodschappen, armoede en lagere lasten: wie hield woord?

“Het leven moet weer betaalbaar worden.” Die zin hoorde je in 2025 bij bijna elke partij. Maar hoe? Daarover verschilden ze flink. In deze aflevering van De Beloftecheck kijk ik naar koopkracht: houd je meer over, of juist minder?

Eerlijk vooraf: koopkracht is lastig te meten met stemmingen. Veel hangt af van de begroting als geheel. Toch zijn er een paar duidelijke momenten waarop je kunt zien wie wat deed.

Wat de partijen beloofden

  • PVV: btw op boodschappen naar 0%, btw op energie van 21% naar 9% en maximumprijzen voor basisproducten.
  • D66: hoger minimumloon, lagere belasting in de eerste en tweede schijf, en bijna gratis kinderopvang.
  • VVD: lagere lasten, meer belonen van wie extra werkt, lagere brandstofaccijns en “prijzen aan de kassa omlaag”.
  • CDA: werken moet meer lonen via een betere arbeidskorting, en toeslagen automatisch uitkeren zonder terugvorderingen.
  • GroenLinks-PvdA: minimumloon naar 18 euro, lagere zorgpremies en toeslagen stap voor stap overbodig maken.
  • JA21: een simpel belastingstelsel met vaste toelagen in plaats van toeslagen.
  • FvD: een vlaktaks van 20%, de eerste 30.000 euro belastingvrij en geen erfbelasting meer.

De stemmingen op een rij

  1. Btw op boodschappen naar 0% (PVV, 27 november 2025). Verworpen. Alleen PVV, FvD en BBB stemden voor.
  2. Opties om de koopkracht van werkenden te verbeteren (VVD, 17 september 2026). Aangenomen met 124 stemmen. Alleen PRO (GroenLinks-PvdA), DENK en PvdD stemden tegen.
  3. Voor het eind van het jaar plannen om de armoede echt te laten dalen (SP, 17 september). Verworpen met 60 stemmen voor. Voor: PRO, PVV, BBB, ChristenUnie, SGP en de kleine linkse partijen. Tegen: D66, VVD, CDA, JA21, FvD en Groep Markuszower.
  4. In 2027 niet bezuinigen op gezinnen (SGP, 17 september). Aangenomen met 127 stemmen. Alleen PRO en PvdD stemden tegen.
  5. Het Belastingplan 2027 (kabinet, 12 november 2026). Aangenomen met 76 tegen 74 stemmen. Voor: D66, CDA en PRO. Tegen: VVD, PVV, JA21 en FvD. Ja, je leest het goed: de VVD stemde tegen het belastingplan van haar eigen kabinet.
  6. Iets minder belasting op werk, betaald door mensen met grote vermogens (PRO en Volt, 12 november). Aangenomen met 79 stemmen. Voor: D66, CDA en PRO. Tegen: VVD, PVV, JA21 en FvD.
  7. Iets lagere belasting in de eerste en tweede schijf, en de ouderenkorting gaat niet omlaag (ChristenUnie en 50PLUS, 12 november). Aangenomen met 123 stemmen. Van de zeven partijen stemden alleen JA21 en FvD tegen.
  8. Plannen om de prijzen van boodschappen te matigen (DENK, 12 november). Aangenomen met 125 stemmen. Van de zeven partijen stemde alleen de VVD tegen.
  9. Plannen om de brandstofprijzen te matigen (DENK, 12 november). Verworpen met 60 stemmen voor. Voor: PVV, JA21 en FvD. Tegen: D66, VVD, CDA en PRO.

En nog een belangrijk feit: het kabinet verhoogt het belastingtarief in de tweede schijf van de inkomstenbelasting. Dat bleek in het voorjaar, toen daardoor per ongeluk de hypotheekrenteaftrek omhoog ging.

Per partij: belofte tegenover gedrag

D66: grotendeels gebroken. D66 beloofde lagere belasting in de eerste én tweede schijf. Het kabinet van D66 doet in de tweede schijf precies het omgekeerde. D66 stemde ook tegen het voorstel om met plannen tegen armoede te komen. Het hoger minimumloon uit het programma heb ik bij de stemmingen niet teruggezien. Wel stemde D66 voor twee wijzigingen die de belasting in de eerste schijf een klein beetje lager maken. Maar de tweede schijf gaat in 2027 nog steeds omhoog, van 37,56% naar 38,02%.
Oordeel: grotendeels gebroken

VVD: grotendeels gebroken. De VVD diende zelf het voorstel in om werken meer te laten lonen, en dat ging erdoor. Maar “prijzen aan de kassa omlaag”? Het kabinet waar de VVD in zit, komt juist met een suikertaks. Dat maakt de kassabon niet lager. En dan november. De VVD stemde tegen het belastingplan van haar eigen kabinet. Ook stemde ze als enige van de zeven tegen een motie om de prijzen van boodschappen te matigen. Juist de partij van “prijzen aan de kassa omlaag”. Een motie om met plannen tegen de hoge brandstofprijzen te komen, kreeg ook geen steun van de VVD, terwijl ze een lagere accijns beloofde.
Oordeel: grotendeels gebroken

CDA: deels gehouden. Het CDA steunde het voorstel voor meer koopkracht voor werkenden. Opvallend: CDA-leider Bontenbal diende samen met de ChristenUnie een motie in om het kabinetsplan voor de kinderregelingen over te doen. Dat is kritiek op het eigen kabinet. Tegen plannen om de armoede te laten dalen stemde het CDA wel.
Oordeel: deels gehouden

PVV: gehouden. De PVV diende zelf het voorstel in voor 0% btw op boodschappen en stemde voor alle voorstellen tegen armoede en voor gezinnen. Ook in november stemde de PVV voor lagere prijzen van boodschappen en brandstof. Het ging niet allemaal door, maar de PVV deed wat ze beloofde.
Oordeel: gehouden

GroenLinks-PvdA (nu PRO): gemengd. PRO stemde voor het armoedevoorstel, zoals je verwacht. Maar de partij stemde ook tegen het voorstel om niet te bezuinigen op gezinnen, en tegen meer koopkracht voor werkenden. Mogelijk omdat PRO de invulling van die voorstellen niet goed vond, maar uit de stemming zelf blijkt dat niet. Bij het belastingplan stemde PRO voor, nadat er een eigen wijziging door kwam: iets minder belasting op werk, betaald door mensen met grote vermogens. Dat past bij wat de partij beloofde.
Oordeel: deels gehouden

JA21: gehouden. JA21 beloofde vooral een simpeler stelsel, geen btw-verlaging of extra armoedegeld. Dat de partij tegen 0% btw op boodschappen stemde, past bij dat programma. Veel is er van het simpele stelsel nog niet te zien, maar JA21 zit in de oppositie.
Oordeel: gehouden

FvD: gehouden. FvD wil vooral minder belasting en een kleinere overheid. De partij stemde voor 0% btw op boodschappen en tegen extra armoedebeleid. Dat past bij elkaar.
Oordeel: gehouden

Het tegengeluid

Je kunt zeggen dat een paar moties niet genoeg zijn om koopkracht te beoordelen. Dat klopt. Op 12 november nam de Kamer het Belastingplan 2027 aan, met maar twee stemmen verschil. De Eerste Kamer stemt in december. Ik kom erop terug in het eindrapport.

Mijn conclusie

Bij koopkracht zie je weer hetzelfde patroon: de oppositie stemt zoals beloofd, maar krijgt niets voor elkaar. D66 levert opnieuw het meeste in: lagere belastingen werden hogere. En de VVD? Die stemde zelfs tegen het belastingplan van haar eigen kabinet, en tegen een motie om de prijzen van boodschappen te matigen. Wie in 2025 op lagere lasten stemde, heeft er tot nu toe weinig van gemerkt.

Volgende keer in De Beloftecheck: de AOW en de sociale zekerheid. Daar zit een van de grootste verrassingen van dit kabinet.

Bronnen

Dit artikel is deel 4 van de serie De Beloftecheck. Lees ook het vorige deel: Eigen risico naar 400 euro: welke partij liet je zitten?

Deel dit artikel:

☕ Steun De Ware Wereld

Ik schrijf alles op deze site zelf, in mijn vrije tijd en zonder grote sponsors achter me. Vind je mijn artikelen de moeite waard? Dan kun je me helpen met een kleine bijdrage. Elk bedrag helpt om de site draaiende te houden en nieuwe series te maken.

Je kiest zelf het bedrag. Dank je wel!

💬 Praat mee op Telegram

Wat denk jij hiervan? Op Telegram deel ik nieuwe artikelen als eerste en praten we verder over deze onderwerpen. Zonder algoritme dat bepaalt wat je ziet.

Één reactie op “Btw op boodschappen, armoede en lagere lasten: wie hield woord?”

  1. […] Btw op boodschappen, armoede en lagere lasten: wie hield woord? […]

Geef een reactie

Ontdek meer van De Ware Wereld

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder