Volgens het officiële verhaal zaten er op 11 september negentien kapers in vier vliegtuigen. Vier van hen waren de piloten: zij moesten het vliegtuig overnemen en op het doel sturen. En dat lukte volgens dat verhaal drie keer bijna perfect. Maar als je gaat kijken wie die mannen waren en hoe goed ze konden vliegen, dan begint het bij mij te wringen.

De vier piloten

• Mohamed Atta: vlucht 11, de noordtoren
• Marwan al-Shehhi: vlucht 175, de zuidtoren
• Hani Hanjour: vlucht 77, het Pentagon
• Ziad Jarrah: vlucht 93, neergestort in Pennsylvania

Hani Hanjour: de slechtste leerling van de klas

Het verhaal van Hani Hanjour vind ik het vreemdste van allemaal. Begin 2001 volgde hij lessen bij een vliegschool in Arizona. Zijn instructeurs waren daar zo weinig onder de indruk van zijn vliegen en zijn Engels dat ze zelfs contact opnamen met de luchtvaartautoriteit, de FAA, om te vragen of zijn vliegbrevet wel echt was.

In augustus 2001, een paar weken voor de aanslagen, wilde hij bij een klein vliegveld in Maryland een Cessna huren. Dat is een klein sportvliegtuigje. Na een paar proefvluchten met een instructeur kreeg hij nee te horen: hij mocht er niet alleen mee de lucht in, omdat hij het toestel niet goed genoeg onder controle had.

En toch zou deze man op 11 september een grote Boeing 757 hebben bestuurd. Vlak voor het Pentagon maakte dat toestel een scherpe, dalende bocht van bijna een hele cirkel, om daarna laag over de grond, vlak boven het gras, de gevel van het gebouw te raken. Verschillende ervaren piloten hebben later gezegd dat zij zo’n manoeuvre met een groot passagiersvliegtuig zelf niet eens zouden durven. Hoe kan iemand die geen Cessna mocht huren, dit wel?

De lessen in Florida

Atta en al-Shehhi leerden vliegen in Venice, Florida, bij een vliegschool die in handen was van een Nederlander, Rudi Dekkers. Ze haalden eind 2000 hun brevet, maar dat ging over kleine propellervliegtuigen. Op een groot straalvliegtuig hadden ze alleen een paar uur in een simulator geoefend.

Er is ook een opvallend verhaal over die tijd. In december 2000 bleven ze met een klein vliegtuigje stilstaan op een taxibaan van het drukke vliegveld van Miami, waarna ze het toestel gewoon lieten staan en wegliepen. Niet echt het gedrag van mensen die van plan zijn om onopvallend een gigantische aanslag voor te bereiden, zou je zeggen.

Bekenden van de geheime dienst

Twee andere kapers, Nawaf al-Hazmi en Khalid al-Mihdhar, namen in 2000 vlieglessen in San Diego. Ook daar vonden de instructeurs ze zo slecht dat de lessen al snel stopten. Maar wat ik nog veel vreemder vind: de CIA wist al vanaf begin 2000 dat deze twee mannen banden hadden met Al-Qaida en dat ze Amerika in waren gereisd. Dat staat gewoon in het rapport van de 9/11-commissie. Toch werden ze niet tegengehouden en konden ze anderhalf jaar lang vrij hun gang gaan.

Het paspoort dat het overleefde

Dan is er nog het paspoort. Het vliegtuig dat de noordtoren in vloog, werd volgens het officiële verhaal in een enorme vuurbal bijna helemaal vernietigd. Maar het paspoort van een van de kapers aan boord, Satam al-Suqami, werd door een voorbijganger op straat gevonden, vlak bij de torens. Nog voordat die instortten. Al die staal en dat beton gingen kapot, maar een papieren paspoort niet? Voor mij voelt dat meer als een spoor dat iemand graag wilde laten vinden.

Kapers die nog leefden?

Kort na de aanslagen meldde onder meer de BBC dat een paar mannen met dezelfde naam als de kapers zich hadden gemeld, levend en wel, en verbaasd dat hun naam op de lijst stond. Later werd gezegd dat het ging om naamgenoten en dat de FBI de juiste mannen te pakken had. Dat kan. Maar het laat wel zien hoe snel die lijst met namen er lag, en hoe weinig er daarna nog aan getwijfeld mocht worden.

Wat ik ervan denk

Zet alles naast elkaar: mannen die volgens hun eigen leraren slecht vlogen, die al bekend waren bij de geheime dienst, die opvielen in plaats van onder de radar te blijven, en die toch drie van de vier doelen haarfijn raakten. Ik denk niet dat deze mannen dit in hun eentje hebben gedaan. Of ze nu een rol speelden als zondebok, of als klein onderdeel van iets veel groters, het verhaal van negentien mannen met een paar stanleymesjes is mij gewoon te simpel.

Wat zegt de officiële lezing?

Volgens de 9/11-commissie hadden de piloten wel degelijk een geldig brevet en hadden ze geoefend in simulators van grote vliegtuigen. Ook wordt gezegd dat een vliegtuig in de lucht op een doel richten veel makkelijker is dan opstijgen en landen, het lastigste deel van vliegen. Wie dat gelooft, ziet in hun slechte lessen geen probleem. Ik blijf het vreemd vinden, zeker bij de manoeuvre bij het Pentagon.

Over de vliegtuigen schreef ik al eerder het artikel 9/11 – De onmogelijke snelheden van de gekaapte vliegtuigen.

Volgende week ga ik in op een vraag die mij al jaren bezighoudt: hoe kan een vliegtuig van aluminium dwars door een toren van staal gaan?

---

⬅️ Vorig deel: Deel 1: Waarom ik het officiële verhaal nooit heb geloofd
👉 Bekijk alle delen van de serie 9/11: Veel vragen, weinig antwoorden