Ik volg de laatste weken met verbazing wat er in Frankrijk gebeurt. Het begon heel klein. Half september gingen scholieren van een school in Créteil, vlak bij Parijs, de straat op. Wat waren hun klachten? Te weinig leraren, lessen die steeds uitvallen, klassen die te vol zitten en gebouwen die uit elkaar vallen. Geen grote politieke eisen dus. Ze vroegen gewoon om fatsoenlijk onderwijs.

Binnen een paar weken deden honderden scholen mee. Afgelopen zaterdag sloten ook de gele hesjes zich aan, samen met vakbonden, ouders, boeren en gepensioneerden. Volgens de Franse overheid stonden er zo’n 550.000 mensen op straat.

Waar gaat het eigenlijk om?

Als ik goed kijk, zie ik steeds hetzelfde verhaal. De boodschappen worden duurder en de benzine ook. De regering wil uitkeringen en lonen van ambtenaren bevriezen. Tegelijk zien mensen hun school, hun ziekenhuis en hun buurt achteruitgaan.

Dan vraag ik me af waar al dat geld blijft. Frankrijk heeft een van de grootste overheden van Europa en er gaat ontzettend veel belastinggeld naartoe. Toch staat er in veel klassen geen leraar. Voor mij klopt daar iets niet.

Een overheid die vooral met zichzelf bezig is

Ik denk dat dit het echte probleem is, en niet alleen in Frankrijk. Het overheidsapparaat wordt steeds groter, met meer regels, meer afdelingen en meer controle. Maar bij de gewone burger komt steeds minder aan.

Een overheid is er voor de burger. Zo hoort het tenminste. Wat ik zie is het omgekeerde: de burger is er om de overheid te betalen. En als mensen klagen, komt er geen gesprek maar de ME. Er zijn duizenden mensen opgepakt, onder wie veel scholieren. De regering zegt dat het niet meer om onderwijs gaat maar om “stadsgeweld”. Zo hoeft ze niet naar de echte klachten te luisteren.

Ondertussen moet Frankrijk bezuinigen, omdat het land diep in de schuld zit. En wie betaalt die rekening? Juist, de burger.

Maar dit kan echt niet

Hoe goed ik de boosheid ook begrijp, wat er zaterdag gebeurde is niet goed te praten. Zo’n 1.500 bedrijven werden beschadigd, winkels werden geplunderd en auto’s gingen in vlammen op. Dat is niet OK. Punt.

Die schade raakt juist de mensen voor wie het protest bedoeld is: de bakker op de hoek, de kleine winkelier, de buurman van wie de auto in brand stond. Plunderen is geen protest, dat is gewoon stelen. Bovendien geeft het de regering precies het excuus dat ze zoekt om het hele protest weg te zetten als tuig. Als je echt iets wilt veranderen, heb je de steun van gewone mensen nodig. Die steun verlies je als hun winkel in puin ligt.

De andere kant

Eerlijk is eerlijk: de Franse regering zit ook klem. Het land heeft een enorme schuld en geldschieters worden onrustig. Volgens de regering is bezuinigen dus geen keuze maar pure noodzaak. Alleen vraag ik me af waarom er dan altijd bij de burger wordt gesneden en zo weinig bij de overheid zelf.

Hoe nu verder?

Het is nu herfstvakantie in Frankrijk, dus het is even wat rustiger. Toch denk ik niet dat de boosheid weg is. Over een half jaar zijn er presidentsverkiezingen. Zolang de overheid niet echt luistert, komt het terug, misschien zelfs harder.

Wat vind jij? Zie je hetzelfde gebeuren in Nederland?